Lamanho

Енигма*, и стих стенгар ялла хьуна?

Lamanho

***

Сайн шога дахаран бохь ира киртигаш
1итта ца ялийта уллехь болчарна,
Со дийна турс хилла дуьхьалах1иттина,
Ца безаш сайх цхьа а къинхетам, кхардам.

Сан синан тог1ешкахь даьллачу шовдано
Киртигаш ирйо чохь 1охкучу т1улгийн,
Ас к1удал кховдайо буьйсанан бодане:
Доьхьала схьахеза цо ца ден къурдаш.

1анайо адамаш лелачу новкъа и:
1аьнначохь нитташ биен кхуьур бац олу.
1анайо синошна х1оьттинчу йокъане:
Сан шовда цхьа деккъа б1аьрхиш ду олу.

1анайо бух боцчу бердаха, д1ахецна,
Хеталой - цхьанна а шовда ца оьшу.
Со оцу 1анаран йилбазмохь схьахезна,
Х1инца цу бух боцчу бердах чухьоьжу.

1993.

Dodam

Ламанхо?))
Суна-м ца хаар ник хийца йиш юйла)
Энигма, Ламанхо,
Дела реза хуьлийла шуна
Хеди байташ язйарна!
Хала хеташ делахь а
соьгахь яц уьш((
Буду ждать сборника!)

__________________
".. Г1енаш, сан эсала г1енаш, мичахь ду шу хаза т1емаш?
Йига со б1арлаг1ийн махка, сайн ирсан аганчохь тахка...." (с)

Illanch

Мне кажется, что Батаева Хеди – это самая талантливая чеченская поэтессе всех времён. Метафоричность и образность поэтического мышления, свойственная ей, не по плечу даже «маститым» чеченским поэтам-мужчинам. Исключение составляют только 5-6 человек. Я давно наблюдаю за мощным развитием её самобытного творчества. Жаль, что она сейчас мало пишет. Видимо, вышла замуж. Для талантливой поэтессы роль домашней хозяйки чревата потерями в плане поэзии. Но стихи Хеди уже вошли в золотой фонд чеченской поэзии. По уровню таланта она превосходит как Анну Ахматову, так и Марину Цветаеву, которыми так гордятся русские «патриоты». С творчеством Батаевой Хеди (и то с натяжкой) может сравниться разве что только творчество чилийской поэтессы Габриэлы Мистраль. лауреата Нобелевской премии по литературе. Дала сий дойла Хедин!

__________________
Причина причин, в конце концов, в начале начал...

B1arlag1a

Илланча, ахь яздинарг д1агахь Хедина эхь хетийта воллу хьо)
Суна-м хетар дара оццул ч1ог1а сайх лаьцна аьлла хилча,
это даже обязывает как-то быть лучшей из лучших))
Ахь ч1ог1а яздина))
Если чеченка пишет стихи, то ей просто не обойтись
без образного выражения мысли, она просто вынуждена использовать
все ньюансы метафоры(употребление слов в переносном значении)
Кстати она ученица Апти Бисултанова.

У меня есть журнал "Вайнах",который вышел в Грозном в 2002 году
и там стихотворение на русском "Покос".
И цхьа байт язян йиш-м ю сан кху чу. Оцу байтехь дерригенах а
метафорица аьлла ду.Нохчийчу мангал хьакха баьхкинчу г1азакхийн
оккупантех лаьцна ю иза, церан методех а, церан 1алашонаш цкъа а
кхочуш хирг ца хиларх тешарца чекхйолуш а ю.


ПОКОС

Настал сезон -
Идёт покос,
Поют под дудку
Косари:
"Коси коса
Пока роса,
Роса долой,
А мы - домой".
Прошло и утро,
День настал -
Косарь косить
Не перестал:
В траве находит
Жемчуга,
И вырастают
В ряд стога!
И запах скошенной
Травы
Его манит
Ещё, увы,
Как зверя
Молодая кровь,
Как вора чей-то
Пышный кров.
Обвесив солнце
Полотном,
Росу держали
Даже днём.
Но камни тоже
Есть в траве -
Косарь поёт
В другой главе:
"Нашла на камень
Вдруг, коса,
Немилостива
К нам роса,
Для нас отрава
Трынь-трава"!
И точит вновь
Косу "братва".
Точильней стала
Вся страна,
Что агентурой
Не бедна:
Интригой точат,
Шантажом,
Чеченским кухонным
Ножом,
Античеченской
Суетой,
Спектаклем, сценой,
Муляжом.
Уж наточили.
Вновь в покос...
А там в траве
Кустарник рос...
Через полвека
Вновь сезон.
Но есть ли им
Косить резон?

Батаева Х. 2002.

Illanch

БIарлагIа, хьайн стихаш гайта суна, хьайна эхь хета лаахь)))) Форумчуьра тема а дика ю хьан нохчийн ширачу дешнех лаьцна. Хедех лаьцна-м кхин а чIогIа яздан дезаш дара, делахь а, вайн литературехь гуттар а тIаьхьа йисина йогIуш ю-кха и литературно-аналитически талламаш беш йолу агIо. Яздархошна шаьш яздечун мах хаийта лууш берш кIеззиг бу вайн литературехь (ма-дарра аьлча, бан а бац-кх) БIарлагIа, ахьа-м и метафора вайн нохчийн поэтессаша дуьххьара юкъа ялийна йолуш санна, дуьйцу иза кхузахь)))) Амма лаарх хуьлуш хIума дац и «образни мышлении» бохург – и Дала луш похIма ду. Хедина и алссам делла АллахIа. Кхин юй вайн поэтесса иштта яздеш? Вайн гIараяьлла йолчу Ахматова Раисас яздорий иштта? Ца яздора дера. Вай-м цунна вониг ала гIерташ ца боху иза. Шега ма-яздаллара бен яздан таро яцара цуьнан. Ярий тIаккха? Хедас метафорехь олург цо дуьххьал дIа схьа олура шен стихашкахь. Сан кхетамехь, метафора а, васт а, иштта кхинйолу поэтически гIирсаш а (масала, гипербола, литота, олицетворение) шеца цхьаьна ца хилча, кехат къарздечу йозанех поэзи олийла дац, мел чIогIа говза рифманаш, ритм, дIанисдина могIанаш «стихотворенехь» хиларх. Поэзи – байтийн могIанийн хьаьркаша схьатухуш йолу цхьа шатайпа Iаь ю. ХIора ешархочунна тайп-тайпанчу кепехь хаало и Iаь. И Iаь тухуш йоцу стихотворени гурахь дитташ тIера цхьа а гIа ца дожош (охьадожа и кечделла доллушехь) эрна хьаькхна мох хуьлу. ЧIогIа дика стихотворени ю, БIарлагIа, ахьа кхузахь ялийнарг. И ду-кх аса бохуш дерг. Юхьдуьххьал хIумма а схьа а ца олуш, Хедас вайн къоман менталитет а, вайн мостагIийн амалш а цIена схьагойту оцу шен «Покос» стихотворенехь. Нохчий къам цкъа а къарлур доций дIа а хоуьйтуш. Эзар эзарнашкахь «Тхо къарлур дац!» бохучул а нуьцкъала ду Хедас шен стихотворенехь ялх дашца аьлларг: - «Но есть ли им косить резон»? Хьалхарчух «заклинание» олу, ткъа шозлаг1чух – ПОЭЗИ. Хеда бакъйолу патриот а ю. Бакъволу поэт шен мехкан а, халкъан а мостагIашна цкъа а хьеставелла вац, хIара дуьне Дала кхоьлличхьана. Еккъа и цхьа принцип схьа а эцна, таллам бича а хуур дара цIерхазамана «поэт» хила гIерташ верг а, Дала дуьненчу воккхушехь, поэтан похIма а делла ваьккхинарг а вовшех къасто, церан йозанаш дешна ца хилча а. Иштта хета суна-м БIарлагIа. Дала шен диканах ма дохийла вай. Ларамца Илланча.

__________________
Причина причин, в конце концов, в начале начал...

Dodam

Б1арлаг1а, Илланча,
шуьга ладоьг1уш 1ан везара-кх))
Шуна-м хаа а хаа
иштта говза дийца!
Дависа, жимма а и пох1ма
делар соьгахь.....

__________________
".. Г1енаш, сан эсала г1енаш, мичахь ду шу хаза т1емаш?
Йига со б1арлаг1ийн махка, сайн ирсан аганчохь тахка...." (с)

Enigma*

Вай, шу-м хаза 1аш ма ду камин а латийна

Enigma*

Ламанхо, хьо ма говза ву) ц1е а хийцина ахьа-м
Цхьана журнал т1ехь яр-кха и байт, Ламанхо

Lamanho

Тутмакхал д1еделар)))