Amazonka2

* * *
Байттамал, хьан сирник дIаяй-кха, сан къинан кIожам
Хьо багон хIуттушехь, гонаха Iаь тухуш къаьхьа.
ШайтIа-къа дIадеди, такхийна марцаран хьожа,
Мел чIогIа идарх а, ца кхии хьо цунна тIаьхьа –

Ойланийн хьийкъинчу гIодамех ас дина литта
Шеконан дехкаша цу сохьта долий-кха даа…
Байттамал, суна хьайн сатеден аьшпаш ма битта,
Хьоьх гIуда хьаьрчина, дIо соне цкъа охьахаа.

Хьо каде ца хилар бахьанехь, тIетоьхна хир-кха
Кхиэло сан хьашташна: корехь ас ден хIара ха а,
Мархаша милт дIасахьийзаен дIо беттан чиркх а,
Кхетаман ковста кIел хьиэ кIамбен ши-кхо могIа а…

Iилман Юсупов

__________________
Ирсан гIазот доккхуш со хьан дагчохь кхелхина…

Enigma*

Амазонка, 1илманна суна хетарг оьшур ца оьшур-м ца хаьа, амма х1окху байтах
сайна хетарг ала-м лаьара суна. Цхьа хаза экама синхаам цхьа хаза экама схьагайти 1илмана
оцу кхаа б1ог1амехь, амма и т1аьххьара ши мог1а цхьа кхин тайпа, и байт joлалуш ма-хиллара хаза,
цхьа, муха эр дара, непросто аьлла хуьлуьйтур бара ас. Оцу т1аххьарчу шина мог1ано оцу байтан бос
нуьре беш, дахкарлахь беш, муха эр дара, очерченный контур ца хуьлуьйтуш - иштта тамашийна
хила лаьара и т1аьххьара ши мог1а.Х1унда аьлча, оцу лакхахьдерг стиглахь яздиний, т1аьххьара
ши мог1а лаьттахь язбиний хийтир-кха суна и байт ешча))Цхьа хаза экаме сирла байт ю-kx иза))
Ishtta heta-kh esharhochunna Enina

Amazonka2

Энигма, ахьа дика анализ йина аьлла хета суна-м. Хьо дика кхеттачух тера ду оцу стихотворенин чулацамах. Оцу т1аьххьарчу шина мог1анах лаьцна сайна хеташ дерг ала х1уттур ярий-те со? Ша алсам бала мел хьийги а (йо1 сихха къинт1ера ца йолуш) йо1ана ша динчу халахетаран къинах ц1ан а луш, цхьана декъалалле кхочур ву ша ала г1ертий-те оцу стихотворенин лирически турпалхо? Суна-м хаац кхин х1ун ала г1ерташ хилла иза.
Дела реза хуьлда. Ларамца Эльмира.

__________________
Ирсан гIазот доккхуш со хьан дагчохь кхелхина…

Amazonka2

* * *
Кхин цхьа де а чекхдели сан, урчакх санна, хьийзаш,
Эханг санна, адамаш а луьстуш шена тIе:
Шайн боларшца, аматашца сан кхетамехь зийзаш
Кхолламаш а болуш нехан, вац со паргIате.

Малх чубуззуш сецна урчакх ас сайн кара ийци,
Эзар ойла ечу цуьнан коьртах куьг хьаькхи.
Шен темех, цатемех лаьцна цо соь дукха дийци,
Дисиний-те аьлла хеттал бухахь дийца кхин.

Къеста ца беш хийраниш я сайна бевза-безарш,
Хеда ца деш, гулдалийти ас и синойн тай.
Ас сайн даг чу дIадийшийти ша массеран дезарш,
Сайн гIо оьшуш мел болчеран хабарш суна тай.

Даим суна уьш хазийта шаьш ма-дарра шера,
Дала хIоттош хилла тийналла а лаьтта тIехь.
Ас сайн иэсехь Iалашйийр ю массо урчакх шеран,
Уьш сайн хьийзаш мел ю лаьттар ву со царна хехь.

Амма сайн денош тIе хьерча боьлча шийла Iеха,
Цкъа мацца а сайн дахаран суна гур чаккхе.
Дала тIаккха дIалур ду сан иэсехь IаьIна эханг
Дуьне шена тIе луьстучу маьлхан урчакхе...

1илман Юсупов

__________________
Ирсан гIазот доккхуш со хьан дагчохь кхелхина…

Sielsat

Амазонка,могу я тебя попросить об одном одолжении?ты не могла бы датировать стихи 1илмана,время их написания?Дела реза хилла хьуна!

Amazonka2

Селсат, в самом начале этой темы я писала, что тексты стихотворений Ильмана Юсупова я беру из его книг на чеченском языке. У меня их три: «Заманан мазлаг1а» (1991 год издания), «Доьналлин маьждиг» (1997) и «Иэсан г1у» (1999). Есть ли у него другие книги, я не знаю. Селсат, по-моему, по датам выхода книг из печати видно, когда примерно написаны эти стихи. Или тебе интересно знать, в какой год конкретно было написано то или иное стихотворение? Ларамца Эльмира.

__________________
Ирсан гIазот доккхуш со хьан дагчохь кхелхина…

Enigma*

А мне было бы интереснo узнать это, Эльмира

Sielsat

Эльмира,так как у меня,к сожалению, нету перечисленных тобой сборников,я бы хотела узнать "в какой год конкретно было написано то или иное стихотворение".Заранее благодарю.с уважением.

Amazonka2

Селсат, Энигма, бухахь терахьаш яздина ца хилла-кх 1илмана х1окху соьгахь йолчу сборникаш т1ехь йолчу шен байташна. Цундела суна хаац уьш цо билггала маца язйина хилла. Ларамца…

__________________
Ирсан гIазот доккхуш со хьан дагчохь кхелхина…

Amazonka2

ТЕЗЕТАХЬ

Адам кхелхаш, лаьттахь хIутту син баррамал къелла:
Са легийна довлар - парз ду кхиэлан дожарийн.
Цхьана кертан доьзал тахана а бекъабелла -
ЦIа чохь кадеш - зударий, ткъа, арахь - божарий.

Хийла некъо дагахь доцуш кхуза голатуьйхи,
Нах а бахьаш мухIажарийн куьце бирзина.
Лула-кулахь са мел доIуш долчо Iаьржа дуьйхи,
Бехха белха беза бIаьргаш бохуш берзина.

Ламасташа говза дина дешнийн тускарш - цхьацца -
ДIало кадам оьцучуьнга тIе мел веанчо.
Бохам-хьаша лан тIелаьцна юьртан хIара цхьа цIа
Собарх-лоьрах тешон гIерта шена хилла чов.

Воно даI даьккхинчу даг тIе доIа дуьжуш деза,
Доглазаран коьртехь IаьIа бIаьрхиш дарба ден...
Мила хир ву ишттачохь шен бIаьрса дуьтуш теза,
Шен а хир дуй хууш хилча тIаьххьарлера де?

Къилахь хилча веллачуьнан даьгна дахар хьедар,
Лохуш верасашна аьхна хиндерг весетал,
Стаг дуьненчу ваьлла аьлча хилла хазахетар
Дайн хуьлий-те цунна хIуттуш долчу тезетал?..

Iилман Юсупов

__________________
Ирсан гIазот доккхуш со хьан дагчохь кхелхина…